नवी दिल्ली : देशभरात मान्सूनने पुन्हा एकदा रौद्ररूप धारण केले असून गुजरात आणि आसाममध्ये मुसळधार पावसामुळे पूरस्थिती गंभीर बनली आहे. अनेक नद्या धोक्याच्या पातळीवर वाहत असून शेकडो गावे पाण्याखाली गेली आहेत. पूर, जलमय झालेले रस्ते, वाहतूक विस्कळीत होणे आणि शेतीचे मोठे नुकसान यामुळे जनजीवनावर मोठा परिणाम झाला आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) गुजरातसाठी अतिमुसळधार पावसाचा रेड अलर्ट जारी केला असून, आसाममध्ये पुरामुळे 5.64 लाखांहून अधिक नागरिक प्रभावित झाले आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार, दोन्ही राज्यांतील मिळून 872 हून अधिक गावे पाण्याखाली गेली असून प्रशासनाकडून बचाव आणि मदतकार्य युद्धपातळीवर सुरू आहे.
गुजरातमध्ये अतिवृष्टीचा कहर; अनेक शहरांमध्ये पाणीच पाणी
गुजरातमध्ये गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे सौराष्ट्र, अहमदाबाद, वडोदरा, राजकोट आणि आसपासच्या भागांमध्ये पूरस्थिती निर्माण होण्याची भीती वाढली आहे. हवामान विभागाने पुढील 24 तासांत काही भागांत 204.5 मिमीपेक्षा अधिक पावसाचा अंदाज व्यक्त केला आहे. त्यामुळे अनेक सखल भाग जलमय झाले असून रस्ते, पूल आणि स्थानिक वाहतूक व्यवस्थेवर मोठा परिणाम झाला आहे.
राज्यातील नद्या आणि धरणांमधील पाणीपातळी झपाट्याने वाढत असल्याने प्रशासनाने पूरप्रवण भागातील नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा दिला आहे. आवश्यक नसल्यास घराबाहेर न पडण्याचे आवाहन करण्यात आले असून राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (NDRF), राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (SDRF) आणि स्थानिक प्रशासनाची पथके सतर्क ठेवण्यात आली आहेत.
सौराष्ट्रावर वातावरणीय प्रणालीचा प्रभाव
हवामान तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, गुजरातजवळ स्थिरावलेल्या वातावरणीय भोवऱ्यामुळे सौराष्ट्र आणि मध्य गुजरातमध्ये सलग आणि तीव्र पावसासाठी पोषक परिस्थिती निर्माण झाली आहे. हा भोवरा फारसा सरकत नसल्याने अनेक भागांत दीर्घकाळ मुसळधार पाऊस सुरू राहण्याची शक्यता आहे.
रात्रीच्या वेळी पावसाचा जोर अधिक वाढण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला असून अहमदाबादसह अनेक शहरांमध्ये शहरी पूरस्थिती निर्माण होण्याचा धोका कायम आहे. मुसळधार पावसादरम्यान अडकलेल्या तिघांची अहमदाबादमध्ये सुरक्षित सुटका करण्यात आल्याची माहिती प्रशासनाने दिली आहे.
आसाममध्ये पूरस्थिती गंभीर; 31 जणांचा मृत्यू
ईशान्य भारतातील आसाम राज्यात ब्रह्मपुत्रा नदी आणि तिच्या उपनद्यांच्या वाढलेल्या पाणीपातळीमुळे परिस्थिती गंभीर झाली आहे. राज्यातील अनेक जिल्ह्यांतील गावे, घरे, रस्ते आणि शेती पाण्याखाली गेली असून लाखो नागरिकांना सुरक्षितस्थळी हलविण्यात येत आहे.
या नैसर्गिक आपत्तीत आतापर्यंत 31 जणांचा मृत्यू झाला असून 5.64 लाखांहून अधिक नागरिक पुरामुळे प्रभावित झाले आहेत. हजारो हेक्टर शेतीचे नुकसान झाले असून अनेक भागांचा संपर्क तुटला आहे. प्रशासन, NDRF आणि SDRF कडून बचावकार्य सुरू असून मदत छावण्यांमध्ये नागरिकांची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
अनेक राज्यांना मुसळधार पावसाचा इशारा
हवामान विभागाने गुजरात आणि मध्य महाराष्ट्रासाठी रेड अलर्ट जारी केला असला तरी राजस्थान, मध्य प्रदेश, कोकण-गोवा, नागालँड, मणिपूर, मिझोराम, त्रिपुरा या राज्यांसाठी अतिमुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे. तसेच हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, जम्मू-काश्मीर, बिहार, झारखंड, ओडिशा, पश्चिम बंगाल, मेघालय, अरुणाचल प्रदेश, छत्तीसगड, कर्नाटक, केरळ, तेलंगणा, पंजाब, विदर्भ आणि सौराष्ट्र-कच्छसह अनेक भागांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.
या भागांमध्ये मेघगर्जनेसह मुसळधार पाऊस, विजांचा कडकडाट, वेगवान वारे, अचानक पूर आणि भूस्खलनाची शक्यता असल्याने नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घ्यावी, असे आवाहन हवामान विभागाने केले आहे.
प्रशासनाचे आवाहन
पूरप्रवण आणि सखल भागातील नागरिकांनी प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, अनावश्यक प्रवास टाळावा आणि स्थानिक प्रशासनाने जारी केलेल्या सतर्कतेच्या सूचनांकडे दुर्लक्ष करू नये, असे आवाहन करण्यात आले आहे. हवामानातील बदल लक्षात घेता पुढील काही दिवस पश्चिम आणि ईशान्य भारतातील अनेक भागांत मुसळधार पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे.