मुंबई : गणरायाला निरोप दिल्यानंतर राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी मोठी आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. राज्य सरकारने महाराष्ट्रातील 358 पैकी 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्याचा निर्णय घेतला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी शनिवारी या निर्णयाची घोषणा केली. त्यामुळे राज्याच्या सुमारे 75 टक्के भागातील दुष्काळग्रस्त शेतकरी आणि नागरिकांना विविध सवलती व मदतीचा लाभ मिळणार आहे.

गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी पालकमंत्री आणि प्रशासनाकडून पाहणी सुरू होती. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही दुष्काळग्रस्त भागाचा दौरा करून परिस्थितीचा आढावा घेतला होता. दरम्यान, विरोधकांकडूनही राज्यात तातडीने दुष्काळ जाहीर करून शेतकऱ्यांना मदत करण्याची मागणी केली जात होती. या पार्श्वभूमीवर सरकारचा हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.

दुष्काळ जाहीर झालेल्या तालुक्यांमध्ये आता शासनाच्या विविध दुष्काळी उपाययोजनांची अंमलबजावणी केली जाणार आहे. शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा देण्यासोबतच पिण्याचे पाणी, जनावरांसाठी चारा आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यावरही प्रशासनाचा भर राहणार आहे.

दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना कोणते लाभ मिळणार?

1. जमीन महसुलात सूट

दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांना जमीन महसुलात सवलत दिली जाणार आहे.

2. पीक कर्जाचे पुनर्गठन

शेतकऱ्यांच्या पीक कर्जाचे पुनर्गठन करण्याची प्रक्रिया राबवली जाणार आहे.

3. कर्जवसुलीला स्थगिती

शेतीशी संबंधित कर्जांच्या वसुलीला दुष्काळी परिस्थितीत स्थगिती देण्यात येणार आहे.

4. कृषीपंपाच्या वीजबिलात सवलत

दुष्काळग्रस्त भागातील कृषीपंपांच्या चालू वीजबिलात सवलत मिळणार आहे. 7.5 हॉर्सपॉवरपर्यंतच्या पंपांचे वीजबिल यापूर्वीच माफ करण्यात आले असून, त्यापेक्षा अधिक क्षमतेच्या पंपांनाही सवलतीचा लाभ मिळणार आहे.

5. विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कातून दिलासा

शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कात माफी देण्यात येणार आहे.

6. रोजगार हमीची कामे वाढणार

रोजगार हमी योजनेच्या नियमांमध्ये आवश्यक शिथिलता आणून दुष्काळग्रस्त भागात मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराची कामे सुरू केली जाणार आहेत.

7. पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकर

ज्या ठिकाणी पाणीटंचाई निर्माण होईल, त्या भागात आवश्यकतेनुसार पिण्याच्या पाण्याचे टँकर सुरू केले जाणार आहेत.

8. कृषीपंपाची वीजजोडणी खंडित होणार नाही

टंचाईग्रस्त म्हणून जाहीर केलेल्या गावांमध्ये शेतकऱ्यांच्या शेतीपंपांची वीजजोडणी खंडित केली जाणार नाही.

9. अन्नधान्य आणि चाऱ्याची व्यवस्था

शेतीवर अवलंबून असलेल्या शेतकरी व शेतमजुरांना आवश्यक अन्नधान्य पुरवले जाणार असून, जनावरांसाठी चाऱ्याचीही व्यवस्था करण्यात येणार आहे.

10. जलसंधारणाच्या कामांना वेग

दुष्काळावर मात करण्यासाठी जलसंधारणाची कामे मोठ्या प्रमाणावर हाती घेतली जाणार आहेत. पिण्याचे पाणी तसेच जनावरांसाठी पाण्याचे नियोजनही यापूर्वीच्या आदेशानुसार सुरू राहणार आहे.

पंचनामे तातडीने पूर्ण करण्याचे आदेश

दुष्काळी परिस्थितीचा अचूक आढावा घेण्यासाठी सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना पंचनाम्याची कार्यवाही तातडीने पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. तसेच पिकांची सद्यस्थिती दाखवणारी छायाचित्रे आणि जीपीएसच्या माध्यमातून माहिती संकलित करण्याचे आदेशही देण्यात आले आहेत.

राज्यातील मोठ्या भूभागात दुष्काळ जाहीर झाल्याने आगामी काळात दुष्काळ निवारणासाठी शासनाकडून आणखी उपाययोजना जाहीर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आर्थिक संकटाचा सामना करणाऱ्या शेतकरी आणि ग्रामीण भागातील नागरिकांना या निर्णयामुळे मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.