मुंबई : भारतीय रेल्वे पाळत ठेवण्याची व्यवस्था वाढवून आणि प्रगत देखरेख तंत्रज्ञानाचा अवलंब करून आपल्या नेटवर्कमध्ये प्रवाशांची सुरक्षा आणि सुरक्षा पायाभूत सुविधा मजबूत करत आहे. या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून, पुणे रेल्वे विभागातील सर्व क्रॉसिंग रेल्वे स्थानकांवर सीसीटीव्ही सिस्टीम बसवल्या जात आहेत जेणेकरून प्रवाशांची देखरेख वाढेल आणि त्यांची सुरक्षितता वाढेल. विभागातील ४३ स्थानकांवर सीसीटीव्ही बसवण्याचे काम आधीच पूर्ण झाले आहे, आतापर्यंत एकूण ८५४ कॅमेरे सुरू झाले आहेत. याव्यतिरिक्त, पुणे रेल्वे स्थानकावरील देखरेख पायाभूत सुविधा लक्षणीयरीत्या मजबूत करण्यात आल्या आहेत, विद्यमान व्हिडिओ देखरेख प्रणाली अंतर्गत सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांची संख्या ७५ वरून १६० पर्यंत वाढवली आहे.
भारतीय रेल्वेमधील संवेदनशील रेल्वे स्थानकांवर देखरेख यंत्रणा अधिक मजबूत करण्यासाठी, एकात्मिक सुरक्षा प्रणाली (ISS) बसवण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. ISS मध्ये क्लोज सर्किट टेलिव्हिजन (CCTV) देखरेख प्रणाली, प्रवेश नियंत्रण प्रणाली, वैयक्तिक आणि सामान तपासणी प्रणाली आणि बॉम्ब शोध प्रणाली यासह अनेक सुरक्षा घटकांचा समावेश आहे. या उपक्रमांतर्गत, रेल्वे नेटवर्कमध्ये एकूण २२८ बॅगेज स्कॅनर प्रदान करण्यात आले आहेत. याव्यतिरिक्त, रेल्वे यंत्रणेची एकूण सुरक्षा तयारी आणखी मजबूत करण्यासाठी, स्फोटक शोधण्यासाठी आणि ट्रॅकिंगसाठी विविध क्षेत्रीय रेल्वेमध्ये ४२० प्रशिक्षित कुत्रे तैनात करण्यात आले आहेत.
शिवाय, भारतीय रेल्वेमधील ७६ रेल्वे स्थानकांची आगाऊ तयारी आणि गर्दी व्यवस्थापनासाठी सु-समन्वित धोरण विकसित करण्यासाठी ओळख करण्यात आली आहे, विशेषतः जास्त प्रवाशांच्या गर्दीच्या काळात. या स्थानकांवर, मोठ्या प्रमाणात सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवले जातील आणि समन्वय आणि प्रवाशांच्या माहितीचा प्रसार सुधारण्यासाठी वॉकी-टॉकी, घोषणा प्रणाली आणि कॉलिंग प्रणाली यासारखी नवीन पिढीची संप्रेषण उपकरणे प्रदान केली जातील. प्रभावी देखरेख आणि वेळेवर प्रतिसाद सुनिश्चित करण्यासाठी गर्दीच्या परिस्थितीत विविध विभागांच्या अधिकाऱ्यांद्वारे चालवले जाणारे वॉर रूम देखील नियोजित आहेत.
भारतीय रेल्वेमधील थांबा स्थानके वगळता, रेल्वे स्थानकांवर सीसीटीव्ही प्रणाली बसवणे ही एक सतत आणि चालू प्रक्रिया आहे. आतापर्यंत, रेल्वे नेटवर्कमधील १,८२५ रेल्वे स्थानकांवर सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवण्यात आले आहेत. या प्रणाली घुसखोरी शोधणे, लोअरिंग शोधणे आणि पडलेल्या व्यक्ती शोधणे यासारख्या एआय-आधारित व्हिडिओ विश्लेषण वैशिष्ट्यांसह सुसज्ज आहेत. या प्रगत तंत्रज्ञानांच्या वापरामुळे सुधारित 'रिअल-टाइम' देखरेख आणि घटनांचे त्वरित निदान करणे शक्य होते; परिणामी, देशभरातील रेल्वे स्थानकांवर प्रवाशांची सुरक्षा अधिक बळकट होते आणि सुरक्षा व्यवस्थापनात सुधारणा होते.राज्यसभेत विचारलेल्या प्रश्नांना उत्तर देताना, केंद्रीय रेल्वे मंत्री श्री अश्विनी वैष्णव यांनी ही माहिती दिली.