पिंपरी-चिंचवड : मान्सूनने अपेक्षित गती न घेतल्याने आणि पवना धरणातील जलसाठा चिंताजनक पातळीवर पोहोचल्याने पिंपरी-चिंचवड शहरावर भीषण पाणीटंचाईचे संकट ओढवले आहे. महापालिकेने परिस्थिती लक्षात घेऊन शहराच्या नियमित पाणीपुरवठ्यात १५ टक्के कपात केली आहे. यामुळे नागरिकांना कमी दाबाने व कमी वेळ पाणी मिळत असून अनेक भागांत पर्यायी व्यवस्थेवर अवलंबून राहण्याची वेळ आली आहे.

याच परिस्थितीचा परिणाम खासगी टँकर व्यवसायावरही झाला असून टँकर पुरवठादारांनी पाण्याच्या दरात तब्बल २५ टक्क्यांची वाढ केली आहे. त्यामुळे आधीच पाणीटंचाईचा सामना करणाऱ्या नागरिकांच्या खिशाला मोठी झळ बसत आहे.

पवना धरणात केवळ ४५ दिवसांचा साठा

पवना धरणातील उपलब्ध जलसाठा सध्या केवळ ४५ दिवस पुरेल इतकाच असल्याचे समोर आले आहे. पावसाने अद्याप जोर धरला नसल्याने पुढील काही आठवडे परिस्थिती आणखी गंभीर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. दुसरीकडे हवामान खात्याने २३ जूननंतर मान्सून पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता वर्तवली असली तरी तोपर्यंत नागरिकांना काटकसरीने पाणी वापरण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.

टँकरवाल्यांनाही पाणी मिळणे कठीण

भूजल पातळी सातत्याने घसरत असल्यामुळे खासगी टँकर चालकांनाही मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. अनेक विहिरी आणि बोअरवेलमधील पाण्याची पातळी कमी झाल्याने मागणीनुसार पाणी उपलब्ध होत नाही. परिणामी, टँकर भरण्यासाठी लांब अंतरावर जावे लागत असून वेळ आणि इंधन खर्च वाढत आहे.एका टँकर व्यावसायिकाने सांगितले की, “पूर्वी दिवसाला आठ ते दहा फेऱ्या होत होत्या, आता पाण्याच्या उपलब्धतेअभावी पाच ते सहाच फेऱ्या करता येत आहेत. त्यामुळे दरवाढ अपरिहार्य ठरली आहे.”

सोसायट्या आणि गृहसंकुलांवर मोठा आर्थिक भार

पिंपरी-चिंचवडमधील अनेक गृहनिर्माण सोसायट्यांना नियमित पाणीपुरवठा अपुरा पडत असल्याने दररोज टँकर मागवावे लागत आहेत. टँकरच्या वाढलेल्या दरामुळे सोसायट्यांच्या मासिक देखभाल खर्चात मोठी वाढ झाली आहे. अनेक ठिकाणी अतिरिक्त खर्चाचा भार थेट रहिवाशांवर टाकण्यात येत असून मासिक मेंटेनन्स वाढविण्याची वेळ आली आहे.

नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर परिणाम

* पाणीपुरवठ्याच्या वेळेत कपात झाल्याने नागरिकांना सकाळी लवकर पाणी साठवावे लागत आहे.

* वाहन धुणे, बागांना पाणी देणे आणि इतर अनावश्यक वापरावर निर्बंध आले आहेत.

* उष्णतेच्या लाटेमुळे पाण्याची मागणी वाढली असताना पुरवठा कमी झाल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.

* काही भागात टँकरसाठी नागरिकांना तासन्तास प्रतीक्षा करावी लागत असून वेळेवर पाणी मिळत नसल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत.

तज्ज्ञांचे मत

जलतज्ज्ञांच्या मते, भूजलाचा अनियंत्रित उपसा, वाढते शहरीकरण आणि मान्सूनमधील अनिश्चितता यामुळे दरवर्षी पाणीटंचाईचे संकट अधिक तीव्र होत आहे. दीर्घकालीन उपाय म्हणून पावसाचे पाणी साठवणूक (रेन वॉटर हार्वेस्टिंग), पुनर्वापर प्रकल्प आणि जलसंधारणावर भर देणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांनी सांगितले.

पावसाकडे सर्वांचे लक्ष

हवामान विभागाने २३ जूननंतर महाराष्ट्रात मान्सून पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता व्यक्त केली असली तरी तोपर्यंत पिंपरी-चिंचवडकरांना काटकसरीने पाणी वापरण्याशिवाय पर्याय नाही. पाऊस लांबल्यास पाणीपुरवठ्यात आणखी कपात होण्याची शक्यता नाकारता येत नसल्याने नागरिकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.