पेण (रायगड): रायगड जिल्ह्यातील पेण तालुक्यात उभारण्यात येणाऱ्या रायगड–पेण ग्रोथ सेंटर आणि त्यातील महत्त्वाकांक्षी ‘ऑरेंज स्मार्ट सिटी’ प्रकल्पाचे अधिकृत लाँचिंग करण्यात आले आहे. या प्रकल्पाला “तिसऱ्या मुंबईतील पहिले शहर” अशी ओळख देण्यात येत असून, मुंबई व नवी मुंबईवरील वाढता ताण कमी करत नियोजित, संतुलित आणि आधुनिक शहरी विकास साधणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.

नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या सान्निध्यात उभारला जाणारा हा ग्रोथ सेंटर केवळ निवासी प्रकल्प न राहता औद्योगिक, आर्थिक, शैक्षणिक आणि तंत्रज्ञानाधारित शहर म्हणून विकसित केला जाणार आहे. माहिती तंत्रज्ञान, आयटी-आयटीईएस, ग्लोबल कॅपॅबिलिटी सेंटर्स, मॅन्युफॅक्चरिंग, लॉजिस्टिक्स, स्टार्टअप्स आणि ग्रीन इंडस्ट्रीज यांना येथे प्राधान्य दिले जाणार असून, निवासी संकुले, व्यावसायिक हब, शिक्षण व आरोग्य सुविधा, तसेच आधुनिक पायाभूत सुविधा उभारल्या जाणार आहेत.

नेमकी कुठे असणार आहे ही सिटी?

ही स्मार्ट सिटी रायगड जिल्ह्यातील पेण तालुक्यात उभारली जाणार आहे. प्रस्तावित शहराचा परिसर पेण शहरापासून अलिबाग दिशेने आणि उरण–पनवेल पट्ट्याच्या जवळील भागात विकसित केला जाणार आहे.

• ही सिटी नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळापासून अंदाजे 15 ते 20 किलोमीटर अंतरावर असेल.

• पनवेल येथून पेण हे अंतर सुमारे 25 किलोमीटर आहे.

• मुंबई शहरापासून पेण हे अंतर सुमारे 70 ते 75 किलोमीटर आहे.

• मुंबई–गोवा राष्ट्रीय महामार्ग (NH-66) आणि जेएनपीटी पोर्टच्या सान्निध्यामुळे या परिसराला दळणवळण व लॉजिस्टिक्सचा मोठा फायदा होणार आहे.

प्रकल्पाचे स्वरूप आणि गुंतवणूक

प्राथमिक माहितीनुसार, पेण तालुक्यातील सुमारे 1,000 ते 1,200 एकर परिसरात हा ग्रोथ सेंटर टप्प्याटप्प्याने विकसित केला जाणार असून, यामध्ये औद्योगिक झोन, निवासी क्षेत्र, व्यावसायिक हब, शिक्षण व आरोग्य सुविधा आणि ग्रीन बेल्टचा समावेश असेल.

या प्रकल्पासाठी सुमारे एक लाख कोटी रुपयांपर्यंत गुंतवणुकीचे प्राथमिक अंदाज वर्तवले जात असून, देशांतर्गत व आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदारांनी यामध्ये मोठा रस दाखवला आहे. ‘ऑरेंज स्मार्ट सिटी’ ही संकल्पना स्मार्ट ट्रान्सपोर्ट, डिजिटल गव्हर्नन्स, नवीकरणीय ऊर्जा, जल व कचरा व्यवस्थापन, पर्यावरणपूरक आणि नागरिक-केंद्रित शहरी रचना यांवर आधारित असेल.

मुख्यमंत्र्यांची प्रतिक्रिया

दरम्यान, या प्रकल्पावर प्रतिक्रिया देताना देवेंद्र फडणवीस यांनी म्हटले आहे की, “रायगड–पेण ग्रोथ सेंटर हे केवळ नव्या शहराचे नव्हे, तर महाराष्ट्राच्या भविष्यातील आर्थिक विकासाचे प्रवेशद्वार आहे. मुंबई आणि नवी मुंबईवरील भार कमी करत, जागतिक दर्जाचे पायाभूत सुविधा असलेले नवे आर्थिक केंद्र उभे करणे हा आमचा उद्देश आहे. या प्रकल्पातून मोठ्या प्रमाणावर रोजगारनिर्मिती होईल आणि रायगडसह संपूर्ण कोकण पट्ट्याचा कायापालट होईल.”

मुख्यमंत्र्यांनी पुढे स्पष्ट केले की, “हा विकास शाश्वत आणि पर्यावरणपूरक असेल. स्थानिक नागरिकांच्या हिताचे संरक्षण, पारदर्शक अंमलबजावणी आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर या तीन बाबींवर राज्य सरकार विशेष भर देणार आहे. ‘तिसरी मुंबई’ ही संकल्पना प्रत्यक्षात उतरवताना महाराष्ट्र जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक बनेल.”

या प्रकल्पामुळे स्थानिक पातळीवर मोठ्या प्रमाणात रोजगारनिर्मिती, रिअल इस्टेट, सेवा क्षेत्र आणि लघुउद्योगांना चालना मिळणार असून, तरुणांना शिक्षण व नोकरीसाठी मुंबईकडे स्थलांतर करण्याची गरज कमी होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.एकूणच, रायगड–पेण ग्रोथ सेंटर आणि ‘ऑरेंज स्मार्ट सिटी’ हा प्रकल्प महाराष्ट्राच्या शहरी आणि आर्थिक विकासातील मैलाचा दगड ठरण्याची शक्यता असून, “तिसरी मुंबई” ही संकल्पना भविष्यातील नवे आर्थिक शक्तिकेंद्र म्हणून आकार घेईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.