नवी दिल्ली : मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पाझाश्कियान यांच्याशी दूरध्वनीवरून संवाद साधला. या वेळी त्यांनी ईद आणि नवरोजच्या शुभेच्छा देत प्रदेशात शांतता आणि स्थैर्य प्रस्थापित होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली.
महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवरील हल्ल्यांचा निषेध
या चर्चेत मोदी यांनी तेल, वीज यांसारख्या अत्यावश्यक पायाभूत सुविधांवर होणाऱ्या हल्ल्यांबाबत चिंता व्यक्त केली. अशा कारवायांमुळे केवळ प्रादेशिक शांततेलाच नाही, तर जागतिक पुरवठा साखळीवरही परिणाम होत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. तसेच आंतरराष्ट्रीय व्यापार सुरळीत ठेवण्यासाठी सागरी मार्ग, विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी, सुरक्षित आणि खुली राहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.इराणमध्ये राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी सहकार्य केल्याबद्दल त्यांनी इराणचे आभार मानले.
पुतिनकडून इराणला ठाम पाठिंबा
दरम्यान, रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी इराणला ‘खरा मित्र’ असल्याचे सांगत कठीण काळात रशिया त्यांच्या पाठीशी उभा राहील, असे स्पष्ट केले. त्यांनी अमेरिका आणि इस्रायलच्या कारवायांमुळे मध्यपूर्वेतील परिस्थिती अधिक चिघळल्याचा आरोपही केला.
याचबरोबर, इराणचे सर्वोच्च नेते अली खामेनी यांच्यावरील हल्ल्याचा त्यांनी निषेध केला.
अमेरिकेकडून इराणी तेल विक्रीला तात्पुरती मुभा
जागतिक तेलपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी अमेरिकेने इराणच्या कच्च्या तेलाच्या मर्यादित विक्रीला 30 दिवसांची परवानगी दिली आहे. या व्यवहारातून मिळणारा निधी लष्करी कारणांसाठी वापरला जाणार नाही, यावर अमेरिकेचे नियंत्रण राहणार आहे. काही निवडक देश आणि कंपन्यांनाच हे तेल खरेदी करता येणार आहे.
भारतासाठी का महत्त्वाचा मुद्दा?
भारत आपल्या सुमारे 90% तेलाची आयात करतो, ज्यातील मोठा हिस्सा आखाती देशांकडून येतो. या पुरवठ्याचा महत्त्वाचा भाग होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जातो. सध्या तणावामुळे हा मार्ग प्रभावित झाल्याने भारतासाठी पर्यायी आणि स्वस्त तेलस्रोत शोधणे अत्यावश्यक बनले आहे.
इराणचा डिएगो गार्सियावर क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा प्रयत्न
दरम्यान, इराणने हिंद महासागरातील डिएगो गार्सिया येथील अमेरिका-ब्रिटन संयुक्त लष्करी तळावर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र डागण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, ही क्षेपणास्त्रे लक्ष्यावर आदळली नाहीत. हा तळ अमेरिकेसाठी रणनीतिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.