पंजाब : अमृतसरहून बिहारच्या दिशेने जाणाऱ्या कर्मभूमी एक्स्प्रेसला पंजाबमधील पटियाला जिल्ह्यातील राजपुरा परिसरात भीषण आग लागल्याची धक्कादायक घटना घडली आहे. धावत्या रेल्वेच्या चार डब्यांमध्ये अचानक आग लागल्याने प्रवाशांमध्ये एकच खळबळ उडाली. डब्यांमधून मोठ्या प्रमाणात धुराचे लोट बाहेर पडू लागल्याने प्रवाशांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. दिवाळीचा सण असल्याने रेल्वेमध्ये प्रवाशांची मोठी गर्दी होती. त्यामुळे काही काळ परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक बनली होती. मात्र, प्रवाशांनी दाखवलेल्या प्रसंगावधानामुळे आणि प्रशासनाच्या तातडीच्या मदतीमुळे मोठी दुर्घटना टळली. या घटनेत कोणालाही दुखापत झाली नसून सर्व प्रवाशांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे.
धावत्या रेल्वेत अचानक आगीच्या ज्वाळा; प्रवाशांची घाबरून पळापळ
मिळालेल्या माहितीनुसार, कर्मभूमी एक्स्प्रेस अमृतसरहून बिहारच्या दिशेने प्रवास करत होती. पंजाबमधील राजपुरा परिसरातून रेल्वे जात असताना अचानक काही डब्यांमधून धूर बाहेर येऊ लागला. सुरुवातीला डब्यांमध्ये धूर दिसत असल्याने प्रवाशांना नेमके काय घडत आहे, याचा अंदाज आला नाही. मात्र, काही वेळातच आगीच्या ज्वाळा दिसू लागल्याने परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात आले.
रेल्वेच्या चार डब्यांना आग लागल्याचे समजताच प्रवाशांमध्ये घबराट पसरली. अनेक प्रवाशांनी जीव वाचवण्यासाठी बाहेर पडण्याचा प्रयत्न केला. सणासुदीचा काळ असल्याने लहान मुले, महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांसह मोठ्या संख्येने प्रवासी या रेल्वेतून प्रवास करत होते. अशा परिस्थितीत आगीची घटना घडल्याने काही काळ गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले.
पँट्री कारमधून आगीची सुरुवात झाल्याचा प्राथमिक अंदाज
प्राथमिक माहितीनुसार, रेल्वेच्या पँट्री कारमध्ये सर्वप्रथम आग लागली. त्यानंतर आगीने शेजारील डब्यांपर्यंत पसरण्यास सुरुवात केली. चार डब्यांमध्ये आग आणि धूर दिसू लागल्याने रेल्वेतील प्रवाशांना मोठ्या संकटाचा सामना करावा लागला. पंजाबचे उपायुक्त हिमांशू यांनीही या घटनेबाबत माहिती देताना प्राथमिक तपासात पँट्री कारमधून आगीची सुरुवात झाल्याचे समोर आल्याचे सांगितले.
मात्र, पँट्री कारमध्ये आग नेमकी कशामुळे लागली, याबाबत अद्याप अधिकृत स्पष्टता आलेली नाही. विद्युत बिघाड, तांत्रिक समस्या किंवा अन्य कोणत्या कारणामुळे ही आग लागली, याचा तपास संबंधित यंत्रणांकडून केला जाणार आहे.
प्रवाशांनी प्रसंगावधान राखत केले चेन पुलिंग
या घटनेत प्रवाशांनी दाखवलेले प्रसंगावधान महत्त्वाचे ठरले. वसंतपुरा रेल्वे स्थानकाच्या सुमारे १० ते १२ किलोमीटर आधी रेल्वेच्या डब्यांमध्ये आग लागल्याचे लक्षात आले. त्यानंतर प्रवाशांनी विलंब न करता चेन पुलिंग केले. त्यामुळे धावती रेल्वे थांबवण्यात आली आणि प्रवाशांना डब्यांमधून बाहेर पडण्यासाठी संधी मिळाली.
रेल्वे थांबल्यानंतर प्रवाशांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याचे प्रयत्न करण्यात आले. आगीच्या धुरामुळे डब्यांमध्ये काही काळ गोंधळाचे वातावरण होते. मात्र, वेळीच रेल्वे थांबल्याने संभाव्य मोठा अनर्थ टळला. विशेष म्हणजे, सुरुवातीला काही प्रवासी आगीत अडकल्याची शक्यता व्यक्त केली जात होती. मात्र, नंतर सर्व प्रवाशांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आल्याची माहिती स्पष्ट झाली.
अग्निशमन दल आणि रेल्वे पोलिसांकडून तातडीने मदतकार्य
घटनेची माहिती मिळताच रेल्वे पोलीस दलाचे (RPF) वरिष्ठ अधिकारी, अग्निशमन दल आणि संबंधित प्रशासनाच्या यंत्रणा घटनास्थळी दाखल झाल्या. आग विझवण्यासाठी तातडीने प्रयत्न सुरू करण्यात आले. अग्निशमन दलाच्या जवानांनी केलेल्या प्रयत्नांनंतर आगीवर नियंत्रण मिळवण्यात यश आले.
घटनास्थळी आसपासच्या परिसरातील नागरिकांनीही मोठी गर्दी केली होती. रेल्वेतील प्रवाशांना सुरक्षित बाहेर काढण्यास आणि परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यास संबंधित यंत्रणांनी प्राधान्य दिले. या घटनेमुळे रेल्वेतील प्रवाशांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.
रेल्वे प्रशासनाकडून उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश
कर्मभूमी एक्स्प्रेसला लागलेल्या आगीची रेल्वे प्रशासनाने गंभीर दखल घेतली आहे. या घटनेमागील नेमके कारण शोधण्यासाठी उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश देण्यात आले आहेत. पँट्री कारमध्ये आग कशी लागली, आग इतर डब्यांपर्यंत कशामुळे पसरली आणि रेल्वेतील अग्निसुरक्षा व्यवस्थेत काही त्रुटी होत्या का, याची तपासणी केली जाणार आहे.
चौकशीदरम्यान रेल्वेतील संबंधित उपकरणे, विद्युत यंत्रणा आणि पँट्री कारमधील परिस्थितीची पाहणी केली जाण्याची शक्यता आहे. तसेच आगीमुळे रेल्वेच्या चार डब्यांचे किती नुकसान झाले, याचाही तपशील समोर येणे अपेक्षित आहे.
सणासुदीच्या गर्दीत रेल्वे सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर
दिवाळीच्या काळात मोठ्या संख्येने नागरिक गावी जाण्यासाठी रेल्वे प्रवासाला प्राधान्य देतात. त्यामुळे बहुतांश लांब पल्ल्याच्या रेल्वे गाड्यांमध्ये प्रवाशांची प्रचंड गर्दी पाहायला मिळते. अशा गर्दीच्या काळात कर्मभूमी एक्स्प्रेसला लागलेल्या आगीच्या घटनेने रेल्वे प्रवासाच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
धावत्या रेल्वेच्या चार डब्यांना आग लागणे ही गंभीर बाब असून, अशा घटना टाळण्यासाठी रेल्वे प्रशासनाने अग्निसुरक्षा यंत्रणा आणि तांत्रिक तपासणी अधिक प्रभावी करण्याची गरज पुन्हा अधोरेखित झाली आहे. सुदैवाने या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. मात्र, प्रवाशांनी वेळीच दाखवलेले प्रसंगावधान आणि तातडीने करण्यात आलेली मदत यामुळे संभाव्य मोठी दुर्घटना टळली. आता रेल्वेच्या चौकशीतून आगीचे नेमके कारण काय होते, हे स्पष्ट होण्याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.